1. WeatherSpark.com
  2. Amerika Birleşik Devletleri
  3. Kaliforniya
  4. Aptos

Aptos Ağustos Ortalama Hava Durumu Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri

Günlük ortalama yüksek sıcaklıklar 21°C civarındadır ve nadiren 18°C altına düşer veya 27°C üstüne çıkar.

Günlük düşük sıcaklıklar 13°C civarındadır ve nadiren 10°C altına düşer veya 15°C üstüne çıkar. 18 Ağustos tarihinde en yüksek günlük ortalama düşük sıcaklık 13°C düzeyindedir.

Referans olarak, yılın en sıcak günü olan 2 Ekim tarihinde, Aptos bölgesi sıcaklıkları normalde 12°C ila 23°C arasında değişirken, yılın en soğuk günü olan 3 Ocak tarihinde sıcaklıklar 5°C ila 15°C arasında değişiklik göstermektedir.

Ağustos Ortalama Yüksek ve Düşük Sıcaklıkları

Aptos Ağustos Ortalama Yüksek ve Düşük Sıcaklık1815222911223344556677889910101111121213131414151516161717181819192020212122222323242425252626272728282929303031318°C8°C10°C10°C12°C12°C14°C14°C16°C16°C18°C18°C20°C20°C22°C22°C24°C24°C26°C26°C28°C28°C30°C30°CTemEyl1 Ağu21°C1 Ağu21°C13°C13°C31 Ağu22°C31 Ağu22°C13°C13°C11 Ağu21°C11 Ağu21°C13°C13°C21 Ağu22°C21 Ağu22°C13°C13°C
25lik ila 75lik ve 10luk ila 90lık yüzde aralıklarıyla günlük ortalama yüksek (kırmızı çizgi) ve düşük (mavi çizgi) sıcaklık. Kısa noktalı çizgi saatlik ortalama hissedilen sıcaklıktır.

Aşağıdaki şekilde Ağustos merkez alınarak hesaplanmış 3 aylık dönemde saatlik ortalama sıcaklıkların bir özeti gösterilmektedir. Yatay eksen günü, dikey eksen günün saatini göstermektedir. Renk ise o saat ve gün için olan ortalama sıcaklığı ifade etmektedir.

Ağustos ayında Saatlik Ortalama Sıcaklık

Ağustos ayında Aptos Saatlik Ortalama Sıcaklığı1815222911223344556677889910101111121213131414151516161717181819192020212122222323242425252626272728282929303031310000040408081212161620200000TemEylsoğuksoğukserinserinrahat
aşırı soğuk -9°C dondurucu 0°C çok soğuk 7°C soğuk 13°C serin 18°C rahat 24°C ılık 29°C sıcak 35°C boğucu sıcak
Saatlik ortalama sıcaklık, renk kodlanmış bantlar ile. Çakışan gölgeli yerler gece ve günlük alacakaranlığı göstermektedir.

Quilpué, Şili (9.391 kilometre uzağında) Aptos bölgesine sıcaklıkları en çok benzeyen uzak yabancı yerdir (karşılaştırmaya bakınız).

Bulutlar

Aptos bölgesinde Ağustos ayında bulut örtüsü sabite yakın kalır ve ay boyunca gökyüzünün kapalı veya çok bulutlu olduğu zaman yüzdesi yaklaşık %10 düzeyinde gerçekleşir. Gökyüzünün kapalı veya çok bulutlu olma ihtimali 7 Ağustos tarihinde %9 düzeyindedir.

Ayın en açık günü 7 Ağustos tarihinde gerçekleşir ve %91 oranında açık, az bulutlu veya parçalı bulutlu olur.

Referans olarak 4 Şubat tarihinde yani yılın en bulutlu gününde havanın kapalı veya çok bulutlu olma ihtimali %54 iken 7 Ağustos tarihinde yani yılın en açık gününde gökyüzünün açık, az bulutlu veya parçalı bulutlu olma ihtimali ise %91.

Ağustos Bulut Örtüsü Kategorileri

Ağustos Aptos bölgesi Bulut Örtüsü Kategorileri181522291122334455667788991010111112121313141415151616171718181919202021212222232324242525262627272828292930303131%0%100%10%90%20%80%30%70%40%60%50%50%60%40%70%30%80%20%90%10%100%0TemEyl4 Şub%464 Şub%461 Ağu%911 Ağu%9131 Ağu%8931 Ağu%8911 Ağu%9111 Ağu%9121 Ağu%9021 Ağu%90açıkaz bulutlukapalıçok bulutlu
%0 açık %20 az bulutlu %40 parçalı bulutlu %60 çok bulutlu %80 kapalı %100
Gökyüzünün bulutlarla kaplı olan yüzdesine göre kategorize edilen her bir bulut örtüsü bandında geçirilen zamanın yüzdesi.

Yağış

Yağış miktarı

Yalnızca aylık toplamı değil, ay içerisindeki varyasyonu da göstermek için yılın her bir gününü merkez alan hareketli 31 günlük dönemler üzerinden yağış miktarı gösterilmektedir.

Ağustos boyunca Aptos bölgesindeki hareketli 31 günlük ortalama yağış miktarı neredeyse sabit kalır ve 1 milimetre civarında kalır ve nadiren 5 milimetre düzeyini aşar veya -0 milimetre düzeyinin altına iner.

31 günlük en düşük ortalama birikmesi 2 Ağustos tarihinde 0 milimetre olarak gerçekleşmektedir.

Ağustos Aylık Ortalama Yağmur Miktarı

Ağustos Ayında Aptos Bölgesinde Aylık Ortalama Yağmur Miktarı1815222911223344556677889910101111121213131414151516161717181819192020212122222323242425252626272728282929303031310 mm0 mm5 mm5 mm10 mm10 mm15 mm15 mm20 mm20 mm25 mm25 mm30 mm30 mm35 mm35 mmTemEyl2 Ağu0 mm2 Ağu0 mm31 Ağu1 mm31 Ağu1 mm11 Ağu0 mm11 Ağu0 mm21 Ağu1 mm21 Ağu1 mm
25lik ila 75lik ve 10luk ila 90lık yüzde aralıklarıyla söz konusu günü merkez alan ve hareketli 31 günlük bir dönemde biriken ortalama yağmur miktarı (düz çizgi). İnce noktalı çizgi sıvıya eşdeğer ortalama kar yağışını göstermektedir.

Güneş

Ağustos boyunca Aptos bölgesinde gün uzunluğu hızla azalır. Ayın başından sonuna kadar günün uzunluğu 1 saat 2 dakika kadar azalır; ortalama günlük 2 dakika 4 saniye azalır ve haftalık ise 14 dakika 27 saniyeazalır.

Ayın en kısa günü 31 Ağustos tarihinde 12 saat 59 dakika günışığı ile gerçekleşirken en uzun günü ise 1 Ağustos tarihinde 14 saat 1 dakika günışığı ile gerçekleşir.

Ağustos Seher ve Tan Saatleri

Güneşin görünür olduğu saatlerin sayısı (siyah çizgi). En aşağıdan (en sarı) en yukarı kadar (en gri) renk bantları şunları ifade etmektedir: tam gün ışığı, tan (sivil, denizci ve astronomik) ve tam gece.

Aptos bölgesinde ayın en erken gündoğumu 1 Ağustos tarihinde 06:13 saatinde gerçekleşirken en geç gündoğumu ise 25 dakika sonra 31 Ağustos tarihinde 06:37 saatinde gerçekleşir.

En geç gün batımı 1 Ağustos tarihinde 20:14 saatinde gerçekleşirken en erken gün batımı 37 dakika önce 31 Ağustos tarihinde 19:36 saatinde gerçekleşir.

Aptos bölgesinde yaz saati 2021 boyunca uygulanır ancak bu uygulama Ağustos içerisinde başlamaz veya sona ermez. Yani tüm ay yaz saati uygulaması içerisinde yer alır.

Referans olarak yılın en uzun günü olan 21 Haziran tarihinde, Güneş 05:48 saatinde doğup ve 14 saat 42 dakika sonra 20:30 saatinde batarken, yılın en kısa günü olan 21 Aralık tarihinde 07:17 saatinde doğar ve 16:54 saatinde 9 saat 37 dakika sonra batar.

Ağustos Tan Gün Doğumu ve Gün Batımı

Ağustos boyunca güneş günü. Yukarıdan aşağıya siyah izgiler önceki solar gece yarısını, gün doğumunu, güneş tepe noktasını, gün batımını ve bir sonraki solar gece yarısını göstermektedir. Gün, tan (sivil, denizci ve astronomik) ve gece sarıdan griye renk bantlarıyla gösterilmektedir.

Ay

Aşağıdaki rakam Ağustos 2021 yılı için olan kilit ay verilerinin kısa bir temsilini sunmaktadır. Yatay eksen günü, dikey eksen günün saatini göstermektedir. Renkli alanlar ise ayın ufuk çizgisinin üstünde olduğu zamanları ifade etmektedir. Dikey gri çubuklar (yeni Aylar) ve mavi çubuklar (dolunaylar) kilit Ay evrelerini göstermektedir. Her bir çubukla ilişkilendirilen etiket evrenin elde edildiği tarihi ve zamanı göstermektedir. Eşlik eden zaman etiketleri de ayın ufuk çizgisinin üzerinde olduğu en yakın zaman aralığı için Ayın doğum ve batımını göstermektedir.

Ağustos Ay Doğumu, Batımı ve Evreleri

Aptos Bölgesinde Ay1815222911223344556677889910101111121213131414151516161717181819192020212122222323242425252626272728282929303031310000040408081212161620200000TemEyl9 Tem18:179 Tem18:1723 Tem19:3823 Tem19:388 Ağu06:518 Ağu06:5122 Ağu05:0322 Ağu05:036 Eyl17:526 Eyl17:5220 Eyl16:5520 Eyl16:5505:2305:2320:4320:4320:3720:3706:3106:3106:1206:1220:4420:4419:5519:5506:3006:3006:0906:0919:4819:4819:2519:2507:2907:29
Ayın ufuk çizgisi üstünde olduğu zaman (açık mavi bölge). Yeni aylar (koyu gri çizgiler) ve dolunaylar (mavi çizgiler) ile gösterilmektedir. Çakışan gölgeli yerler gece ve günlük alacakaranlığı göstermektedir.

Nem

Nem rahatlık düzeyleri için çiylenme noktasını baz alınmıştır zira terin tenden buharlaşıp buharlaşmayacağını ve böylece vücudu serinletip serinletmeyeceğini belirlemektedir. Düşük çiylenme noktaları daha kuru hissi verirken yüksek çiylenme noktaları daha nemli hissi vermektedir. Gece ve gündüz arasında normalde önemli oranda değişiklik arz eden sıcaklıktan farklı olarak çiylenme noktası daha yavaş değişim gösterir ve böylece sıcaklık gece düşebiliyorken genelde bunaltıcı bir günün ardından bunaltıcı bir gece gelir.

Aptos bölgesinde herhangi bir günün bunaltıcı olma ihtimali Ağustos boyunca neredeyse sabit kalır ve ay boyunca %0 civarındadır.

Referans olarak yılın en bunaltıcı günü olan 2 Ekim tarihinde %0 oranında bunaltıcı koşullar mevcutken yılın en az bunaltıcı günü olan 1 Ocak tarihinde bunaltıcı koşullar %0 oranında kalmaktadır.

Ağustos Nem Rahatlık Düzeyi

Aptos Ağustos Nem Rahatlık Düzeyleri181522291122334455667788991010111112121313141415151616171718181919202021212222232324242525262627272828292930303131%0%0%10%10%20%20%30%30%40%40%50%50%60%60%70%70%80%80%90%90%100%100TemEyl1 Ağu%01 Ağu%031 Ağu%031 Ağu%011 Ağu%011 Ağu%021 Ağu%021 Ağu%0rahatrahatkurukurunemlinemli
kuru 13°C rahat 16°C nemli 18°C bunaltıcı 21°C basık 24°C dayanılmaz
Çiylenme noktasına göre kategorize edilen, çeşitli nem rahatlık düzeylerinde geçirilen zamanın yüzdesi.

Rüzgar

Bu bölümde yerden 10 metre yükseklikteki geniş alan saatlik ortalama rüzgar hızları tartışılmaktadır. Herhangi bir lokasyonda deneyimlenen rüzgar yerel topografyaya ve diğer faktörlere çok bağımlıdır ve anlık rüzgar hızı ve yönü saatlik ortalamalardan çok daha fazla değişkenlik göstermektedir.

Aptos bölgesinde saatlik ortalama rüzgar hızı Ağustos boyunca neredeyse sabit kalır ve 9,0 kilometre/saat düzeyinin 0,1 kilometre/saat civarında seyreder.

Referans olarak yılın en rüzgarlı günü olan 30 Mayıs tarihinde ortalama günlük rüzgar hızı 11,0 kilometre/saat iken yılın en sakin günü olan 16 Eylül tarihinde günlük ortalama rüzgar hızı 8,6 kilometre/saat olmaktadır.

Ağustos Ortalama Rüzgar Hızı

Ağustos Aptos Ortalama Rüzgar Hızı1815222911223344556677889910101111121213131414151516161717181819192020212122222323242425252626272728282929303031310 km/sa0 km/sa2 km/sa2 km/sa4 km/sa4 km/sa6 km/sa6 km/sa8 km/sa8 km/sa10 km/sa10 km/sa12 km/sa12 km/sa14 km/sa14 km/saTemEyl1 Ağu9,1 km/sa1 Ağu9,1 km/sa31 Ağu8,9 km/sa31 Ağu8,9 km/sa16 Ağu9,1 km/sa16 Ağu9,1 km/sa
25lik ila 75lik ve 10luk ila 90lık yüzde aralıklarıyla saatlik ortalama rüzgar hızları (koyu gri çizgi).

Saatlik ortalama rüzgar yönü Aptos bölgesinde Ağustos boyunca batı yönünden eser ve 8 Ağustos tarihinde %87 oranında zirve yapar.

Ağustos ayında Rüzgar Yönü

Ağustos Aptos bölgesinde Rüzgar Yönü181522291122334455667788991010111112121313141415151616171718181919202021212222232324242525262627272828292930303131%0%100%20%80%40%60%60%40%80%20%100%0TemEylbatıkuzey
kuzeydoğugüneybatı
Ortalama rüzgar yönünün dört ana yönün her birinden geldiği saatlerin yüzdesi, ortalama rüzgar hızının 1,6 km/sa altında olduğu saatler hariçtir. Sınırlardaki hafif renklendirilmiş alanlar belirtilen ara yönlerde (kuzeydoğu, güneydoğu, güneybatı ve kuzeybatı) geçirilen saatlerin yüzdesidir.

Su Sıcaklığı

Aptos büyük bir su kitlesine yakın konumdadır (örneğin okyanus, deniz veya büyük bir göl gibi). Bu bölüm o su kütlesinin geniş alan ortalama yüzey sıcaklığına ilişkin rapor sunmaktadır.

Aptos bölgesinde yüzey suyu ortalama sıcaklığı Ağustos boyunca neredeyse sabit kalır ve ay boyunca 14°C düzeyinde seyreder.

Ağustos Ayında Ortalama Su Sıcaklığı

25lik ila 75lik ve 10luk ila 90lık yüzde aralıklarıyla günlük ortalama su sıcaklıkları (mor çizgi).

Yetiştirme Sezonu

Yetiştirme sezonu tanımları dünya çapında farklılık gösterir ancak bu raporda yıl içerisinde (Kuzey Yarımküre için takvim yılı, Güney Yarımküre için ise 1 Temmuz tarihinden 30 Haziran tarihine kadar) en uzun ve sürekli donma dışı sıcaklı dönemleri (≥0°C) olarak tanımlanmaktadır.

Her yıl gerçekleşmemekle birlikte Aptos bölgesinde bazı kış dönemlerinde donma sıcaklıkları görülmektedir. Yetiştirme döneminde olma olasılığı en düşük olan gün 2 Ocak tarihidir ve ihtimali %65 olmaktadır.

Ağustos Ayında Çeşitli Sıcaklık Bantlarında Geçirilen Zaman ve Yetiştirme Sezonu

Ağustos Ayında Aptos Bölgesinde Çeşitli Sıcaklık Bantlarında Geçirilen Zaman ve Yetiştirme Sezonuyetiştirme sezonu181522291122334455667788991010111112121313141415151616171718181919202021212222232324242525262627272828292930303131%0%100%10%90%20%80%30%70%40%60%50%50%60%40%70%30%80%20%90%10%100%0TemEyl%10016 Ağu%10016 Ağu9 Tem%1009 Tem%100soğukserinrahatılık
aşırı soğuk -9°C dondurucu 0°C çok soğuk 7°C soğuk 13°C serin 18°C rahat 24°C ılık 29°C sıcak 35°C boğucu sıcak
Çeşitli sıcaklık bantlarında geçirilen zamanın yüzdesi. Siyah çizgi belli bir günün yetiştirme sezonu içerisinde olma ihtimalinin yüzdesini göstermektedir.

Yetiştirme derecesi günleri bitki ve hayvan gelişimini tahmin etmede kullanılan yıllık bir ısı birikme ölçeğidir ve maksimum bir sıcaklık düzeyinin üzerindeki herhangi bir fazlalığı göz ardı ederek baz bir sıcaklık üzerindeki sıcaklık entegrali olarak tanımlanmaktadır. Bu raporda taban 10°C tavan ise 30°C olarak kabul edilmektedir.

Aptos bölgesinde ortalama birikmeli yetiştirme derecesi günleri Ağustos boyunca yükselir ve ay boyunca 178°C ile 749°C düzeyinden 928°C düzeyine yükselir.

Ağustos Yetiştirme Derecesi Günleri

25lik ila 75lik ve 10luk ila 90lık yüzde aralıklarıyla Ağustos boyunca toplanan günlük ortalama yetiştirme derecesi günleri.

Güneş Enerjisi

Bu bölüm geniş bir alan üzerinde yüzeye ulaşan toplam günlük kısa dalga güneş enerjisini ele almaktadır ve bunu yaparken günün uzunluğu, Güneşin ufuk çizgisi üstündeki yüksekliği, bulut ve diğer atmosferik bileşenler tarafından emilim üzerinde mevsimsel etkileri göz önünde bulundurmaktadır. Kısa dalga radyasyonu görünür ışın ve ultraviyole radyasyon içermektedir.

Aptos bölgesinde ortalama günlük kısa dalga güneş enerjisi Ağustos boyunca düşer ve ay süresince 1,0 kWh ile 8,0 kWh düzeyinden 7,0 kWh düzeyine düşer.

Ağustos Günlük Ortalama Kısa Dalga Güneş Enerjisi

Ağustos Ayında Aptos Bölgesi Ortalama Günlük Kısa Dalga Güneş Enerjisi1815222911223344556677889910101111121213131414151516161717181819192020212122222323242425252626272728282929303031310 kWh0 kWh1 kWh1 kWh2 kWh2 kWh3 kWh3 kWh4 kWh4 kWh5 kWh5 kWh6 kWh6 kWh7 kWh7 kWh8 kWh8 kWh9 kWh9 kWhTemEyl1 Ağu8,0 kWh1 Ağu8,0 kWh31 Ağu7,0 kWh31 Ağu7,0 kWh11 Ağu7,7 kWh11 Ağu7,7 kWh21 Ağu7,4 kWh21 Ağu7,4 kWh
25lik ila 75lik ve 10luk ila 90lık yüzde aralıklarıyla metrekare başına toprağa erişen günlük ortalama kısa dalga güneş enerjisi (turuncu çizgi).

Topografi

Bu rapor için Aptos bölgesi coğrafi koordinatları 36,977° enlem, -121,899° boylam ve 31 m yüksekliktir.

Aptos bölgesinin 3 kilometre çapındaki topoğrafyada yükseklik açısından önemli miktarda varyasyon bulunur ve maksimum yükseklik değişimi 224 metre iken ve deniz seviyesinden ortalama yüksekliği ise 55 metre kadardır. 16 kilometre çapında önemli miktarda varyasyon gösterir (1.152 metre). 80 kilometre çapında ayrıca aşırı varyasyon gösterir (1.528 metre).

Aptos bölgesinin 3 kilometre yakınındaki alan yapay yüzeyler (%43), su (%28) ve ağaçlar (%20) ile kaplıyken, 16 kilometre yakınındaki alan su (%31) ve ağaçlar (%31) ile ve 80 kilometre yakınındaki alan ise su (%37) ve çayır (%22) ile kaplıdır.

Veri Kaynakları

Bu rapor Aptos bölgesi normal hava durumunu tarihi saatlik hava durumu raporlarının ve 1 Ocak 1980 tarihinden 31 Aralık 2016 tarihine olan model yeniden yapılandırmalarının istatiksel bir analizine dayanarak ortaya koymaktadır.

Sıcaklık ve Çiyleşme Noktası

Aptos bölgesindeki sıcaklık ve çiylenme noktası tahminlerimize katkıda bulunabilecek kadar yakın 2 hava durumu istasyonu vardır.

Kayıtlar her bir istasyon için istasyon ve Aptos arasındaki yükseklik farkı için International Standard Atmosphere uyarınca ve MERRA-2 satellite-era reanalysis'te iki lokasyon arasında mevcut bulunan göreli değişikliğe göre düzeltilir.

Aptos bölgesine ilişkin tahmini değer, Aptos ile belli bir istasyon arasındaki mesafenin ters orantılı ağırlıklı hali kullanılarak, her bir istasyondan gelen bireysel katkıların ağırlıklı ortalamaları hesaplanır.

Bu yeniden yapılandırmaya katkı sağlayan istasyonlar şöyledir: Watsonville Municipal Airport (%88, 11 kilometre, güneydoğu) ve Reid-Hillview of Santa Clara County Airport (%12, 40 kilometre, kuzey)

Diğer Veriler

Güneşin pozisyonuna ilişkin tüm veriler (örneğin gündoğumu ve günbatımı) Astronomical Algoritms 2. Baskı kitabındaki astronomi formülleri kullanılarak Jean Meeus tarafından hesaplanmıştır.

Tüm hava durumu verileri, bulut örtüsü, yağış, rüzgar hızı ve yönü, güneş hareketi de dahil olmak üzere, kaynak olarak NASA MERRA-2 Modern-Era Retrospective Analysis kaynağını kullanmaktadır. Bu yeniden analiz dünya üzerindeki yerlerin 50 kilometrelik bölgeler halinde hava durumunun saatlik tarihini yeniden oluşturmak amacıyla gelişmiş, küresel bir meteorolojik model içerisinde bir dizi geniş alan ölçümlerini bir araya getirmektedir.

Arazi Kullanım verileri, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Kuruluşu tarafından yayınlanan Global Land Cover SHARE database kaynaklıdır.

Yükseklik verileri, NASA'ya ait Jet Propulsion Laboratory tarafından yayınlanan Shuttle Radar Topography Mission (SRTM) kaynaklıdır.

Yer adları, lokasyonları ve zaman dilimleri GeoNames Geographical Veritabanından alınmıştır.

Havaalanları ve hava durumu istasyonları için zaman dilimleri AskGeo.com tarafından sağlanmaktadır.

Haritalar © National Geographic verileriyle Esri, Esri, DeLorme, NAVTEQ, UNEP-WCMC, USGS, NASA, ESA, METI, NRCAN, GEBCO, NOAA, ve iPC.

Sorumluluk Reddi

Bu internet sitesinde yer alan bilgiler olduğu gibi verilmektedir ve doğruluğuna ve herhangi bir amaca uygunluğuna dair herhangi bir garanti verilmemektedir. Hava durumu verileri hataya, firelere ve diğer eksiklere yatkındır. Bu internet sitesinde sunulan içeriğe göre verilen herhangi bir karar hususunda kesinlikle sorumluluk kabul etmiyoruz.

Bazı önemli veriler için MERRA-2 modelini baz alan yeniden yapılandırmalarımıza dayanıyoruz ve bu konuya özellikle dikkatinizi çekmek isteriz. Zamansal ve uzamsal bütünlük açısından çok büyük avantajları olmasına rağmen bu yeniden yapılandırmalar: (1) modele dayalı hataları olabilecek olan bilgisayar modellerine dayanmaktadır, (2) 50 km alanda kabaca örneklenmiş olduklarından pek çok mikroklimanın yerel varyasyonlarını yeniden yapılandıramamaktadır ve (3) bazı kıyı kesimlerinde, özellikle de küçük adalarda, bazı zorluklarla karşılaşmaktadır.

Biz ayrıca seyahat skorlarımızın üzerine dayandıkları veriler kadar iyi oldukları, herhangi bir lokasyondaki ve zamandaki hava koşullarının tahmin edilemez ve değişken oldukları ve bu skorların tanımlarının okuyucuların kendi tanımlarıyla uyumlu olmayabilecek olan bir dizi tercihe dayandıkları konularında uyarıda bulunmak isteriz.