Taraz Bölgesinde Yıl Boyu İklim ve Hava Durumu Kazakistan

Taraz bölgesinde yazlar sıcak, kurak ve açık ve kışlar dondurucu, karlı ve parçalı bulutlu. Yıl içerisinde sıcaklık normalde -7°C ila 33°C arasında değişiklik gösterir ve nadiren -15°C altında ve 37°C üzerinde olur.

Kumsal/havuz skoruna göre, sıcak hava aktiviteleri açısından Taraz ziyaretinde yılın en iyi zamanı Haziran sonundan Ağustos ortasına

Sıcak mevsim 3,5 ay uzunluğundadır ve 27 Mayıs tarihinde başlayıp 11 Eylül tarihine kadar sürer, günlük ortalama yüksek sıcaklık 27°C üzerindedir. Taraz bölgesindeki en sıcak ay Temmuz ayıdır; bu ayda ortalama yüksek sıcaklık 33°C iken düşük sıcaklık 18°C düzeyindedir.

Soğuk mevsim 3,7 ay uzunluğundadır ve 19 Kasım tarihinde başlayıp 9 Mart tarihine kadar sürer, günlük ortalama yüksek sıcaklık 8°C altındadır. Taraz bölgesindeki en soğuk ay Ocak ayıdır; bu ayda ortalama düşük sıcaklık -6°C iken yüksek sıcaklık 2°C düzeyindedir.

Taraz bölgesinde gökyüzünün bulutlarla kaplı olma durumu yüzdesinin ortalaması yıl boyunca aşırı mevsimsel varyasyonlar gösterir.

Taraz bölgesinde yılın gökyüzünün daha açık olduğu zamanı 23 Mayıs civarında başlar ve 4,7 ay boyunca sürüp 13 Ekim civarında sona erer.

Taraz bölgesinde yılın en açık ayı Ağustos ayıdır; bu ay boyunca gökyüzü %93 oranında açıktır, çoğunlukla açıktır veya parçalı bulutludur.

Yılın daha bulutlu olan zamanı 13 Ekim civarında başlayıp 7,3 ay boyunca sürer ve 23 Mayıs civarında biter.

Taraz bölgesinde yılın en bulutlu ayı Ocak ayıdır; bu ay boyunca gökyüzü %58 oranında kapalıdır veya çoğunlukla bulutludur.

Yağmurlu gün en az 1 milimetre sıvı veya sıvıya eşdeğer yağışın olduğu bir gündür. Taraz bölgesinde yağmurlu gün ihtimali yıl boyunca değişiklik arz etmektedir.

Yağmurlu mevsim 8,3 ay boyunca 7 Ekim tarihinden 17 Haziran tarihine kadar sürer ve herhangi bir günün yağmurlu olma ihtimali %11 oranından yüksektir. Taraz bölgesinde en çok yağmurlu günün olduğu ay 5,7 gün ortalamasıyla en az 1 milimetre miktar yağışın olduğu Nisan ayıdır.

Kurak sezon 17 Haziran tarihinde başlayıp 7 Ekim tarihine kadar 3,7 ay sürer. Taraz bölgesinde en az yağmurlu günün olduğu ay 1,1 gün ortalamasıyla en az 1 milimetre miktar yağışın olduğu Ağustos ayıdır.

Yağışlı günler arasından, yalnızca yağmur, yalnızca kar veya bu ikisinin bir karışımını içeren günler arasında ayrım yapıyoruz. Bu kategorizasyona bağlı olarak Taraz bölgesinde en yaygın yağış formu yıl boyunca değişiklik göstermektedir.

Yalnızca yağmur 19 Şubat tarihinde başlayıp 7 Aralık tarihine kadar 9,6 ay boyunca en yaygın olandır. Taraz bölgesinde yalnızca yağmurun en fazla sayıda gün olduğu ay Nisan olup, ortalama yağış 5,3 gün düzeyindedir.

Yalnızca kar 7 Aralık tarihinde başlayıp 19 Şubat tarihine kadar 2,4 ay boyunca en yaygın olandır. Taraz bölgesinde yalnızca karın en fazla sayıda gün olduğu ay Aralık olup, ortalama yağış 2,1 gün düzeyindedir.

Yağış miktarı

Yalnızca aylık toplamları değil, aylar içerisindeki varyasyonu da göstermek için yılın her bir gününü merkez alan hareketli 31 günlük dönemler üzerinden yağış miktarı gösterilmektedir. Taraz aylık yağış miktarında biraz mevsimsel varyasyonlar bulunmaktadır.

Yılın yağmurlu dönemi en az 13 milimetre miktarında hareketli 31 günlük yağış miktarı ile 8,8 ay boyunca 5 Mart tarihinden 29 Kasım tarihine sürmektedir. Taraz bölgesinde en yağmurlu ay Nisan olup, ortalama yağış 28 milimetre düzeyindedir.

Yılın yağmursuz dönemi 29 Kasım tarihinden 5 Mart tarihine kadar 3,2 ay boyunca sürmektedir. Taraz bölgesinde en az yağmurlu ay Ocak olup, ortalama yağış 5 milimetre düzeyindedir.

Kar Yağışı

Yağmur miktarında olduğu gibi kar yağışını yılın her bir gününü merkez alan ve 31 günlük hareketli dönemlerle göz önünde bulunduruyoruz. Taraz aylık kar yağışında biraz mevsimsel varyasyonlar bulunmaktadır.

Yılın karlı dönemi en az 25 milimetre miktarında hareketli 31 günlük yağış miktarı ile 5,4 ay boyunca 18 Ekim tarihinden 31 Mart tarihine sürmektedir. Taraz bölgesinde en kar yağışlı ay Aralık olup, ortalama kar yağışı 99 milimetre düzeyindedir.

Yılın karsız dönemi 31 Mart tarihinden 18 Ekim tarihine kadar 6,6 ay boyunca sürmektedir. Yılın en az kar yağışı 0 milimetre ortalama toplam birikmesiyle 26 Temmuz günü civarına denk gelmektedir.

Taraz gün uzunluğu yıl boyunca önemli ölçüde değişiklik arz etmektedir. 2026 yılında en kısa gün 22 Aralık tarihinde 9 saat 1 dakika gün ışığıyla gerçekleşirken en uzun günü ise 21 Haziran tarihinde 15 saat 21 dakika gün ışığıyla gerçekleşir.

En erken gün doğumu 15 Haziran tarihinde 04:35 saatindedir ve en geç gün doğumu ise 3 Ocak tarihinde 3 saat 10 dakika sonra 07:45 saatindedir. En erken gün batımı 9 Aralık tarihinde 16:40 saatinde ve en geç gün batımı 27 Haziran tarihinde 3 saat 17 dakika sonra 19:57 saatindedir.

2026 yılında Taraz bölgesinde Yaz saati uygulaması (YSU) yapılmamaktadır.

Aşağıdaki rakam 2026 yılı için olan kilit ay verilerinin kısa bir temsilini sunmaktadır. Yatay eksen günü, dikey eksen günün saatini göstermektedir. Renkli alanlar ise ayın ufuk çizgisinin üstünde olduğu zamanları ifade etmektedir. Dikey gri çubuklar (yeni Aylar) ve mavi çubuklar (dolunaylar) kilit Ay evrelerini göstermektedir.

Nem rahatlık düzeyleri için çiylenme noktasını baz alınmıştır zira terin tenden buharlaşıp buharlaşmayacağını ve böylece vücudu serinletip serinletmeyeceğini belirlemektedir. Düşük çiylenme noktaları daha kuru hissi verirken yüksek çiylenme noktaları daha nemli hissi vermektedir. Gece ve gündüz arasında normalde önemli oranda değişiklik arz eden sıcaklıktan farklı olarak çiylenme noktası daha yavaş değişim gösterir ve böylece sıcaklık gece düşebiliyorken genelde bunaltıcı bir günün ardından bunaltıcı bir gece gelir.

Taraz bölgesinde nem rahatlık düzeyinin bunaltıcı, basık veya dayanılmaz olduğu zaman yüzdesiyle ölçülen, hissedilen nem oranı yıl boyunca önemli ölçüde değişiklik göstermez ve yıl boyu %0 düzeyiyle neredeyse sabit kalır.

Bu bölümde yerden 10 metre yükseklikteki geniş alan saatlik ortalama rüzgar hızları tartışılmaktadır. Herhangi bir lokasyonda deneyimlenen rüzgar yerel topografyaya ve diğer faktörlere çok bağımlıdır ve anlık rüzgar hızı ve yönü saatlik ortalamalardan çok daha fazla değişkenlik göstermektedir.

Taraz ortalama saatlik rüzgar hızı yıl boyunca önemli oranda mevsimsel varyasyonlar gösterir.

Yılın daha rüzgarlı olan dönemi 9,9 kilometre/saat düzeyinin üstünde ortalama rüzgar hızıyla 16 Mart tarihinden 13 Ekim tarihine kadar 6,9 ay boyunca sürer. Taraz bölgesinde yılın en rüzgarlı ayı Ağustos ayıdır ve bu dönemde ortalama saatlik rüzgar hızı 12,8 kilometre/saat olmaktadır.

Yılın en sakin zamanı 13 Ekim tarihinden 16 Mart tarihine kadar 5,1 ay boyunca sürmektedir. Taraz bölgesinde yılın en sakin ayı Aralık ayıdır ve bu dönemde ortalama saatlik rüzgar hızı 7,1 kilometre/saat olmaktadır.

Taraz bölgesindeki hakim ortalama saatlik rüzgar yönü yıl boyunca değişiklik göstermektedir.

Rüzgar genelde doğu yönünden 6 Şubat tarihinden 27 Mayıs tarihine 3,7 ay boyunca ve 12 Kasım tarihinden 19 Kasım tarihine 1,0 hafta boyunca en yüksek %31 ile 8 Mart tarihinde esmektedir. Rüzgar genelde kuzey yönünden 27 Mayıs tarihinden 10 Ekim tarihine 4,5 ay boyunca en yüksek %39 ile 2 Ağustos tarihinde esmektedir. Rüzgar genelde güney yönünden 10 Kasım tarihinden 12 Kasım tarihine 2,0 gün boyunca ve 19 Kasım tarihinden 6 Şubat tarihine 2,5 ay boyunca en yüksek %25 ile 11 Kasım tarihinde esmektedir.

Havanın Taraz bölgesinde yıl boyunca ne kadar iyi olduğunu ölçmek için iki seyahat skoru hesaplaması yapıyoruz.

Turizm skoru açık, yağmursuz günleri ve 18°C ila 27°C arasındaki hissedilen sıcaklıkları tercih etmektedir. Bu skora bağlı olarak Taraz bölgesini genel açık hava turist aktiviteleri açısından ziyaret etmek için en iyi zaman Haziran başından Eylül ortasına, en yüksek skoru alan ise Ağustos ayının üçüncü haftası.

Kumsal/havuz skoru açık, yağmursuz günleri ve 24°C ila 32°C arasında hissedilen sıcaklıkları tercih etmektedir. Bu skora bağlı olarak, sıcak hava faaliyetleri açısından Taraz ziyaretinin en iyi zamanı Haziran sonundan Ağustos ortasına, en yüksek skoru alan ise Temmuz ayının üçüncü haftası.

Metodoloji

Analiz yapılan dönemde (1980 ila 2016 arasında) 08:00 ila 21:00 arasındaki her saatte hissedilen sıcaklık, bulut örtüsü ve toplam yağış için bağımsız skorlar hesaplanır. Bu skorlar tek bir saatlik bileşik skor olarak birleştirilmekte ve daha sonra günlere toplanmakta ve analiz dönemindeki tüm yıllar için ortalaması alınıp düzleştirilmektedir.

Bizim bulut örtüsü skorumuz tam açık gökyüzü için 10'dur ve neredeyse tamamen açık gökyüzü için 9 ve tamamen kapalı gökyüzü için 1 olacak şekilde doğrusal olarak azalmaktadır.

Söz konusu saati merkez alan üç saatlik yağışa dayalı olan yağış skorumuz1 milimetre hiç yağış olmamasına 10 skoru vermektedir. Bu skor çok az yağış için 9 ve 1 milimetre ve daha fazlası yağış için 0 olacak şekilde doğrusal olarak azalmaktadır.

Bizim turizm sıcaklık skorumuz 10°C altında hissedilen sıcaklıklar için 0, 18°C için doğrusal olarak 9'a, 24°C için 10'a yükseltmekte ve 27°C için doğrusal olarak 9'a ve 32°C daha sıcak dereceler için 1'e düşmektedir.

Bizim kumsal/havuz sıcaklık skorumuz 18°C altındaki hissedilen sıcaklıklar için 0, 24°C için doğrusal olarak 9'a ve 28°C için 10'a yükselmekte ve 32°C için doğrusal olarak 9'a ve 38°C ve daha yüksek dereceler için 1'e düşmektedir.

Yetiştirme sezonu tanımları dünya çapında farklılık gösterir ancak bu raporda yıl içerisinde (Kuzey Yarımküre için takvim yılı, Güney Yarımküre için ise 1 Temmuz tarihinden 30 Haziran tarihine kadar) en uzun ve sürekli donma dışı sıcaklı dönemleri (≥0°C) olarak tanımlanmaktadır.

Taraz bölgesindeki yetiştirme sezonu normalde 6,2 ay boyunca (190 gün) yaklaşık 10 Nisan tarihinden 18 Ekim tarihine kadar sürer ve nadiren 19 Mart tarihinden önce veya 7 Mayıs tarihinden sonra başlayıp nadiren 28 Eylül tarihinden önce veya 7 Kasım tarihinden sonra sona erer.

Yetiştirme derecesi günleri bitki ve hayvan gelişimini tahmin etmede kullanılan yıllık bir ısı birikme ölçeğidir ve maksimum bir sıcaklık düzeyinin üzerindeki herhangi bir fazlalığı göz ardı ederek baz bir sıcaklık üzerindeki sıcaklık entegrali olarak tanımlanmaktadır. Bu raporda taban 10°C tavan ise 30°C olarak kabul edilmektedir.

Yalnızca yetiştirme derecesi günlerine dayanarak, Taraz bölgesinde bahar çiçekleri ilk 6 Nisan civarında ortaya çıkarken nadiren 25 Mart tarihinden önce veya 15 Nisan tarihinden sonra çıkar.

Bu bölüm geniş bir alan üzerinde yüzeye ulaşan toplam günlük kısa dalga güneş enerjisini ele almaktadır ve bunu yaparken günün uzunluğu, Güneşin ufuk çizgisi üstündeki yüksekliği, bulut ve diğer atmosferik bileşenler tarafından emilim üzerinde mevsimsel etkileri göz önünde bulundurmaktadır. Kısa dalga radyasyonu görünür ışın ve ultraviyole radyasyon içermektedir.

Ortalama günlük kısa dalga güneş enerjisi yıl boyunca aşırı mevsimsel değişiklikler gösterir.

Yılın daha güneşli olan dönemi metrekare başına 6,8 kWh düzeyinin üstünde günlük ortalama olay kısa dalga enerjisiyle 13 Mayıs tarihinden 27 Ağustos tarihine kadar 3,5 ay boyunca sürer. Taraz bölgesinde en güneşli ay Temmuz ayıdır ve bu dönemde ortalama 7,9 kWh olmaktadır.

Yılın daha karanlık olan dönemi metrekare başına 3,0 kWh düzeyinin altında günlük ortalama kısa dalga enerjisiyle 30 Ekim tarihinden 15 Şubat tarihine kadar 3,5 ay boyunca sürer. Taraz bölgesinde en karanlık ay Aralık ayıdır ve bu dönemde ortalama 1,9 kWh olmaktadır.

Bu rapor için Taraz bölgesi coğrafi koordinatları 42,900° enlem, 71,367° boylam ve 623 m yüksekliktir.

Taraz bölgesinin 3 kilometre çapındaki topoğrafyada yükseklik açısından yalnızca az miktarda varyasyon bulunur ve maksimum yükseklik değişimi 56 metre iken ve deniz seviyesinden ortalama yüksekliği ise 623 metre kadardır. 16 kilometre çapında yükseklikte yalnızca az miktarda varyasyon gösterir (588 metre). 80 kilometre çapında çok önemli miktarda varyasyon gösterir (4.092 metre).

Taraz bölgesinin 3 kilometre yakınındaki alan yapay yüzeyler (%93) ile kaplıyken, 16 kilometre yakınındaki alan ekili arazi (%61) ve yapay yüzeyler (%18) ile ve 80 kilometre yakınındaki alan ise seyrek bitki örtüsü (%43) ve ekili arazi (%30) ile kaplıdır.